Park Fosa i Stoki Cytadeli na warszawskim Żoliborzu łączy spacer wokół murów Cytadeli Warszawskiej z poznawaniem dawnej fosy i śladu po rzece Drnie. Można tu zobaczyć staw, skorzystać z internetowej ścieżki przyrodniczej i poszukać wiklinowych prac Jana Sajdaka. To propozycja dla osób zainteresowanych miejską przyrodą i historią fortyfikacji. Przy planowaniu trasy uwzględnij skarpy, schody i rampę.
W Parku Fosa i Stokach Cytadeli połączysz spacer wokół murów z poznawaniem przyrody i instalacji artystycznych
Park tworzy zielony pierścień wokół Cytadeli Warszawskiej. Nie jest jednolitą, płaską przestrzenią: obejmuje dawną fosę, skarpę z górną ścieżką oraz wschodnie Stoki Cytadeli. Podczas spaceru można zobaczyć ceglane mury i akwedukty, staw, fragment rowu będącego pozostałością Drny oraz miejsca, w których zieleń pozostawiono przyrodzie.
Park może odpowiadać osobom, które chcą połączyć spacer z obserwowaniem miejskiej przyrody albo szukaniem wiklinowych instalacji. Jeśli zależy ci na trasie bez różnic wysokości, weź pod uwagę jego ukształtowanie: są tu skarpy, a połączenia między poziomami prowadzą schodami i rampą. Podobne utrudnienia terenowe występują w Parku Arkadia w Warszawie, gdzie przejście między poziomami również wiąże się ze schodami i stromymi odcinkami.
Układ parku: dawna fosa, skarpa i wejścia
Zachodnia część Parku Fosa i Stoków Cytadeli obejmuje dwa poziomy: dawną fosę przy murach oraz pas terenu nad skarpą, w sąsiedztwie zabudowy Żoliborza. Z górnej ścieżki widać mury i zieleń fosy z innej perspektywy, a dolna część służy przede wszystkim spacerom. W kilku miejscach tarasy łączą schody i rampa.
Wschodnią część parku tworzą Stoki Cytadeli i skarpa wiślana. Różnica wysokości na stokach przekracza 15 m, a przy skarpie od strony zabudowy przekracza 8 m. Te uwarunkowania warto uwzględnić przy wyborze trasy, szczególnie jeśli poruszasz się z wózkiem lub masz ograniczoną mobilność.
Główne wejście znajduje się w północnej części parku, od Wybrzeża Gdyńskiego. Do górnej części można wejść także od strony żoliborskich osiedli i ulicy Krajewskiego. Park oddziela od bulwarów Wisłostrada, dlatego nie ma bezpośredniego przejścia przez jezdnię. Najbliższe przejście podziemne znajduje się na wysokości Bramy Straceń.
Ścieżka przyrodnicza i dawna rzeka Drna
Zarząd Zieleni m.st. Warszawy udostępnia internetową ścieżkę przyrodniczą, przygotowaną przez opiekuna terenu. Jej punkty pomagają zaplanować spacer wokół konkretnych zagadnień przyrodniczych, zamiast ograniczać się do przejścia głównymi alejkami.
Ścieżka opisuje między innymi dzikie pszczoły i pszczolinki napiaskowe, wiklinowe rzeźby Jana Sajdaka, martwe drewno, łąkę kwietną oraz kosze dla ważek przy stawie. Jednym z tematów jest przyroda w kanale biegnącym w miejscu dawnego koryta Drny. W parku jej ślad ma dziś postać rowu melioracyjnego, a na pozostałych odcinkach woda płynie podziemną rurą.
Wśród drzew wymienianych w opisie parku są wierzby, topole i klony. Przy wejściu do Strefy Przyrody rosną metasekwoje chińskie. Wiosną na łące w pobliżu dawnej działobitni kwitną krokusy.
Instalacje Jana Sajdaka i miejsca pamięci
Wiklinowy Wioślarz i brama prowadząca do strefy dzikiej przyrody to przykłady instalacji wymienionych w opisie ścieżki Zarządu Zieleni. Warto też zwrócić uwagę na Wierzbę Jana Sajdaka. Inauguracja tej rzeźby odbyła się w listopadzie 2025 roku. Praca łączy ocalały fragment starego drzewa ze stalową konstrukcją i wikliną.
Starsza relacja o parku opisywała również kolorowe witraże w pniu wierzby, wiklinowe ptaki i bramę dla jeży. Traktuj je jako przykłady wcześniejszych realizacji, a nie pełny wykaz elementów dostępnych podczas każdej wizyty. Po wschodniej stronie parku znajduje się Brama Straceń, a otoczenie stoków przypomina o tragicznej historii Cytadeli. Z historią stoków Cytadeli wiąże się także Park Traugutta w Warszawie, gdzie upamiętniono egzekucję Romualda Traugutta i jego czterech towarzyszy.
Praktyczne informacje przed spacerem
Park leży na warszawskim Żoliborzu, wokół murów Cytadeli Warszawskiej. Główne wejście znajduje się od Wybrzeża Gdyńskiego, a do górnej części prowadzą także dojścia od strony żoliborskich osiedli i ulicy Krajewskiego. Przy planowaniu spaceru uwzględnij różnice poziomów, schody i rampę. Jeśli chcesz przejść w stronę bulwarów, weź pod uwagę Wisłostradę i przejście podziemne przy Bramie Straceń.
